Wat is nou het nut van opa's en oma's? Het spekken van je spaarpot natuurlijk. Zelfs als er verschillende onvoldoendes op je rapport staan, maak je nog kans op een aanmoedigingspremie, zij het dan met een vermanende preek in plaats van complimenten, maar dat maakt qua saldo niets uit dus laat maar komen. Opa's en oma's maken zich vaak niet zo druk en zijn wat milder en rustiger dan de meeste ouders. Meestal zijn ze natuurlijk ook hopeloos ouderwets en zijn hun inzichten door recentelijk onderzoek volledig achterhaald. Dat is al te merken als de kleintjes een dagje bij opa en oma gestald worden. Er gaan vaak uitgebreide instructies mee, met regels waaraan de grootouders zich dienen te houden tijdens het oppassen. "Is goed hoor kind, ik zal er aan denken" wordt er met de vingers gekruist gezegd, maar nog voordat de auto van pa of ma de hoek om is, leggen de oudjes het minutieuze schema terzijde. Voordat de ouders het wurm weer komen ophalen wordt het het papier nog ijlings op een zichtbare plek gehangen, net als die vaas van tante Sjaan die alleen op tafel staat als zij op visite komt. Opa's en oma's hebben immers al kinderen groot gebracht en genieten gewoon van de wandelingetjes met de kleintjes. Ze kennen ook de gebruiksaanwijzing van hun kinderen en juist daar schuilt het grootste nut van grootouders in. Ze gaan conflicten met de ouders uit de weg en sluiten een verbond met de kleinkinderen. Schouderophalend horen zij de stelligheid van de ouders over moderne en vooral bewuste opvoeding aan. De kleinkinderen weten na verloop van tijd precies hoe ze zich bij opa en oma moeten gedragen en waar er voordeel te halen valt, want van drama's zijn opa en oma helaas niet zo onder de indruk. Het heeft dus weinig zin je ter aarde storten en hartverscheurend te gaan huilen en dat hebben die kleintjes gauw in de gaten. Kinderen zijn nou eenmaal meesters in het manipuleren en daar is niets mis mee. Dat is het begin van voor jezelf zorgen. Zonder gene en totaal egocentrisch willen kinderen het grootste stuk van alles, maar krijgen is een natuurlijk een ander verhaal. Ouders proberen vaak met zo'n dreumes te onderhandelen. Ze hopen op medeleven en begrip van de kleuter, maar dat hebben kleuters natuurlijk per definitie niet. Ik vind het heerlijk om te zien hoe vaders en moeders in het openbaar vaak hopen op een acceptabel compromis om maar niet met het schaamrood op hun kaken vast te staan in de rij van de supermarkt omdat hun kind daar een scene maakt die zijn weerga niet kent. Het zijn de grootouders die daar vaak minder van onder de indruk zijn.Het maakt ze op hun leeftijd niets meer uit wat anderen van hen denken, zij hebben het allemaal al eens mee gemaakt.
Zo kunnen opa en oma ook uitstekend ondertiteling geven bij het gedrag van de ouders. Als je bij je grootouders klaagt dat pa of ma onredelijk of onhebbelijk is, dan weten de grootouders maar al te goed waar het kind het over heeft. "Ach kind, dat had ze vroeger al. Niet op letten en blijf maar een poosje uit de buurt". Hiermee leren de kinderen dingen te relativeren en sociaal te manoeuvreren. Timing is heel belangrijk in de positieve manipulatie, evenals het principe van geven en nemen. Als je bij je vader iets voor elkaar wilt krijgen, moet je dat niet vragen als hij net zijn bed uit komt. Als kind had hij al een verschrikkelijk ochtendhumeur. Wacht tot na het eten, ruim de afwasmachine netjes in en vraag het dan op een rustige manier." Kijk, daar heb je wat aan als kind. Dat zijn nog eens praktische adviezen. Opa en oma weten precies hoe je zoiets moet aanpakken. Het verbond van grootouders en kinderen begint zijn vruchten af te werpen.
Opa's en oma's zijn dus geen verouderde versie ouders, het zijn grootouders en dat is iets heel anders. Daar krijg je waarschijnlijk geen wraps met tzatziki uit een potje, maar lekkere gehaktballen met zelfgemaakte rode kool. Oma heeft weliswaar geen verstand van mode, maar weet nog wel hoe je een naaimachine moet bedienen en opa had vroeger geen tijd voor zijn kinderen maar des te meer voor zijn kleinkinderen. Grootouders kunnen dingen in een ander perspectief zetten en het grote voordeel voor kinderen is dat ze vaak een beetje trager zijn, waardoor ze rust en vertrouwen geven. Bij opa en oma zitten de koekjes in een trommeltje en is het een heel ritueel voordat de thee op tafel staat. Ondertussen kan je veel te weten komen over het leven van de familie. Als je het als kind goed speelt krijg je te horen dat je moeder heus niet altijd braaf is geweest en je vader voor galg en rad dreigde op te groeien. Voor pubers is dat natuurlijk waardevolle ammunitie om in argumenten je vader en moeder de mond te snoeren. Het is toch allemaal goed gekomen en dat zal met jou vast ook zo gaan. Dat is het nut van opa's en oma's. Dat vertrouwen is onbetaalbaar. Dus opa's en oma's, er rust een zware taak op jullie schouders. Het doorgeven van de familiehistorie en de relativerende wijsheid die levenservaring met zich meebrengt.
