De emancipatie van de vrouw, wat heeft het ons gebracht? Tijdens mijn studietijd had ik idealen en waren de jongens en de meisjes gelijk. Zo gelijk zelfs, dat ik korte tijd in een tuinbroek heb gelopen, ik geef het eerlijk toe. Weliswaar in een leuk pastelkleurtje, maar toch. Veel van onze moeders waren thuismoeders en dat zou ons niet gebeuren. Wij konden verder leren en zouden later part-time gaan werken, evenals onze partners. En we zouden van het leven gaan genieten, dat was voor ons welvaart.
En nu, vijfendertig jaar later, werken de meeste mannen nog full-time en zijn we als vrouw uitgeblust omdat we en vrouw, en moeder, en professional tegelijk moeten zijn, We ontlenen van alles aan ons werk en bij voorgeprogrammeerde activiteiten plannen we quality time met onze kinderen. In die waan van de dag hebben we geen tijd meer om te reflecteren.
Ik denk terug aan mijn jeugdig perspectief, waar vrijheid een groot goed was. We zouden tijd hebben om te doen waar we zin in hadden. De jongens zouden nooit hun hard werkende vaders achterna gaan die alleen op zondag tijd hadden om het vlees te snijden en de meisjes zouden ook buitenshuis gaan werken, omdat zij niet alleen maar wilden zorgen. Tot zover is het gelukt, alleen van die vrijheid is niet zoveel terecht gekomen. De bedrijfsvoering van een modern gezin vergt een doordachte logistiek en we zijn vervreemd van allerlei zelfvoorzienende bezigheden. Welke puber kan nog een band plakken, wie kan er nog zelf rode kool maken, welk kind kan nog een fantasiewereld creëren met louter wat hij buiten vindt.
Waarom hebben we het krijgen van kinderen niet gewoon meegenomen in onze gezamenlijke routine en moeten we de opvang uitbesteden aan professionele opvang of grootouders, als die tenminste nog voor hun kwakkelfase met pensioen kunnen. Flexibel is het codewoord, behalve als het op werktijden aankomt. We moeten toch kunnen wennen aan het feit dat een deel van onze collega's om drie uur naar huis gaat als de de kinderen uit school komen. Anderen werken misschien graag wat later en kunnen dan lekker aan tafel schuiven. Dat zou trouwens ook goed zijn voor het toenemende fileprobleem. Zo kan het thuisfront beter bemand worden en creëren we rust voor onszelf. Dat scheelt weer een cursus mindfulness.
Daarnaast missen we een belangrijk fenomeen wat ik in de natuur terugzie. Jonge dieren zijn getuige van het leven van hun ouders en worden langzaam opgevoed in het zelfstandig opereren. Ze krijgen bescherming, eten en warmte en zien hoe hun ouders dit veroveren. Langzaam worden zij gespeend en moeten zij steeds meer in hun eigen onderhoud voorzien, totdat zij in staat zijn om op eigen benen te staan. Dat begint bij een welpje door stoer met zijn kleine tandjes aan de prooi te trekken, later mag hij met de nog levende prooi spelen en het zelf doden en pas daarna gaat hij op jacht.
Ik stel mijn leerlingen wel eens de vraag wat hun ouders voor werk doen en tot mijn stomme verbazing weten maar heel weinig kinderen waar hun ouders nou zo druk mee zijn. Ze verdwijnen gewoon 's morgens in pak of werkkleding naar kantoor of naar de zaak en daar doen ze belangrijke dingen. In de randstad hebben we geen boerenkinderen die hun ouders op het land zien werken en geen kinderen van de timmerman die hun vader in de werkplaats zien. Kinderen hoeven niet meer te helpen om het eten op tafel te krijgen, want dat wordt in korte tijd geassembleerd met voorbewerkte ingrediënten. Ik weet, ik generaliseer, maar de lol en het belang van zelfvoorzienend zijn is met het badwater van de emancipatie voor een groot deel weggespoeld. Ik vrees dat het kinderen zelfs angstig maakt, want hoe kan je zelfvertrouwen ontwikkelen als je niet weet wat je te wachten staat. Als je maar goede cijfers op school haalt, dan komt het allemaal wel goed, maar waarom je dingen moet leren is vaak volstrekt onduidelijk.
Ik bepleit hier geenszins een teruggang naar het verleden, want ik ben maar wat blij met veel van de vooruitgang, maar ik hoop van harte dat we wat creatiever met onze verworvenheden leren omgaan.
